ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ

karkinos nefrou 01

Χρήσιμες πληροφορίες για τον νεφρικό καρκίνο

  • 3 % των κακοήθων νεοπλασμάτων του ενήλικα
  • Αναλογία ♂:♀ 1,5 : 1, αφορά κυρίως ασθενείς της 5ης και 6ης δεκαετίας
  • Προέρχεται από κύτταρα των νεφρικών σωληναρίων
  • Αμφοτερόπλευρη εμφάνιση στο 2% των περιπτώσεων
  • (προδιαθεσικοί παράγοντες αμφοτερόπλευρης εμφάνισης: Νόσος v. Hippel – Lindau, οζώδης σκλήρυνση, πεταλοειδής νεφρός, πολυκυστική νόσος ενηλίκων, αιμοκαθαιρόμενοι ασθενείς)
  • Παράγοντες κινδύνου: παχυσαρκία, κάπνισμα, κάδμιο, σκιαγραφική ουσία Thorotrast, έκθεση σε αμίαντο, κατάχρηση καφέ, εξωγενής χρήση οιστρογόνων
  • Κύριοι ιστολογικοί τύποι: Διαυγοκυτταρικό (75%), Θηλώδες τύπου Ι (5%), Θηλώδες τύπου ΙΙ (10%), Χρωμόφοβο (5%), Ογκοκύττωμα (5%), καρκίνωμα αθροιστικών σωληναρίων (1%)
  • Κλινική συμπτωματολογία:
    • συνήθως απουσία συμτωμάτων
    • κλασική τριάδα: άλγος, αιματουρία, οσφυική μάζα
    • απώλεια βάρους, πυρετός, απότομη ανάπτυξη Κιρσοκήλης σε ♂, υπέρταση [απόφραξη νεφρικής αρτηρίας, έκκριση ρενίνης ή ανάλογης ουσίας από καρκινικά κύτταρα], ερυθροκυττάρωση λόγω έκκρισης ερυθροποιητίνης (3%), Υπερασβεστιαιμία λόγω παραγωγής παραθορμόνης ή δευτεροπαθώς λόγω οστεόλυσης σε γενικευμένες μεταστάσεις (4,9%). Ηπατική δυσλειτουργία (14,4%) (σύνδρομο Stauffer): παράταση χρόνου προθρομβίνης, αύξηση αλκαλικής φωσφατάσης και χολερυθρίνης, υποπρωτεϊναιμία, υπεργαμμασφαιριναιμία, πυρετός, καταβολή, απώλεια βάρους, ηπατοσπληνομεγαλία
    • Υπέρταση (37,5%)
    • Αναιμία (36,3%)
    • Αύξηση ΤΚΕ (55,6%)
    • Καχεξία (34,5%)
    • Υπερπυρεξία (17,2%)
    • Αμυλοείδωση (2%)
  • Από τους ασθενείς με εντοπισμένη νόσο, ένα ποσοστό 30 % θα υποτροπιάσει μετά τη νεφρεκτομή. Από αυτούς μόνο το 5 % θα εμφανίσει τοπική υποτροπή. Οι περισσότεροι θα εμφανίσουν πνευμονικές μεταστάσεις
  • Το μεσοδιάστημα από την εγχείρηση μέχρι την εμφάνιση της υποτροπής είναι 15 - 18 μήνες
  • Το 85 % των υποτροπών συμβαίνει μέσα στα 3 πρώτα έτη
  • Προς το παρών δεν υφίσταται προφυλακτική θεραπεία, η οποία να μειώνει την πιθανότητα υποτροπής
  • Το 30 % των αρρώστων εμφανίζει μεταστάσεις, όταν γίνεται η διάγνωση του νεφρικού καρκίνου
  • Αυτόματη ύφεση των μεταστάσεων μετά από ριζική νεφρεκτομή αναφέρεται μόνο στο 0,4 % των ασθενών
  • Χειρουργική εξαίρεση μονήρων μεταστατικών εστιών, ιδίως όταν αυτές αφορούν τους πνεύμονες, είναι μια τακτική που εφαρμόζεται συχνά τα τελευταία χρόνια
  • Ο κυτταρικός τύπος (διαυγές, κοκκιώδες, οξύφιλο, χρωμόφοβο, ατρακτοκυτταρικό και πολύμορφο) είναι καθοριστικός για την πρόγνωση
  • Το μεταστατικό νεφρικό καρκίνωμα έχει 5 ετη και 10 ετη επιβίωση 0 - 15 % και 0 - 7 % αντίστοιχα
  • Σε περίπτωση λεμφαδενικών μεταστάσεων, τα αντίστοιχα ποσοστά 5 ετους και 10 ετους επιβίωσης είναι 15 % και 9 % αντίστοιχα

Ποιοι είναι οι προγνωστικοί παράγοντες του νεφρικού καρκίνου;

  • Στάδιο νόσου
  • Μέγεθος όγκου
  • Εντόπιση όγκου (κεντρικός - περιφερικός)
  • Πολυεστιακή εντόπιση
  • Πρότυπο κυτταρικής ανάπτυξης
  • Κυτταρικός τύπος
  • Μιτωτικός δείκτης
  • Παρουσία νεκρώσεων και αποτιτανώσεων
  • Απουσία λεμφοκυτταρικής αντίδρασης
  • Ανεύρεση ενδοσπειραματικών μεταστάσεωνΔιάφοροι ανοσοϊστοχημικοί δείκτες έχουν εκτιμηθεί ως προγνωστικοί παράγοντες στον νεφρικό καρκίνο
    • Δείκτης υψηλού κυτταρικού πολλαπλασιασμού, ο οποίος εκφράζεται με ανοσοϊστοχημική χρώση στο Ki 67, έχει βρεθεί να σχετίζεται με την επιβίωση
    • Όταν ένας όγκος εκφράζει το P53 ή την πρωτεϊνη mdm2 ή τον συνδυασμό αυτών, τότε έχει επιθετική συμπεριφορά και μειωμένη επιβίωση
    • Όγκοι που εκφράζουν τον VEGF έχουν χειρότερη πρόγνωση, ανεξάρτητα του ιστολογικού ή πυρηνικού Gradekarkinos nefrou 02

Σταδιοποίηση νεφρικού καρκίνου σε στάδια Ι έως ΙV

Πως γίνεται η διάγνωση του νεφρικού καρκίνου;

Συνήθως πρόκειται για τυχαίο εύρημα στα πλαίσια υπερηχοτομογραφήματος νεφρών. Η διάγνωση λόγω της κλασσικής τριάδας συμπτωμάτων (κλασική τριάδα: άλγος, αιματουρία, οσφυική μάζα) είναι στις μέρες μας πολύ σπάνια.

Η ύπαρξη του νεφρικού όγκου επιβεβαιώνεται με αξονική ή μαγνητική τομογραφία. Οι προρρηθέντες εξετάσεις παρέχουν πληροφόρηση για τυχόν επέκταση του θρόμβου μέσα στη νεφρική φλέβα ή ενδεχομένως και την κάτω κοίλη φλέβα.

karkinos nefrou 03

MRI με απεικόνιση νεφρικού καρκίνου (βέλος) (πηγή:www.cancernews.com)

Ποια είναι η θεραπεία του νεφρικού καρκίνου;

Θεραπεία εκλογής είναι η ριζική νεφρεκτομή (αφαίρεση του νεφρού). Όγκοι μικρότεροι των 4 εκ. δύναται να αντιμετωπιστούν με μερική νεφρεκτομή (εκτομή τμήματος του νεφρού).

Σε μεταστατικό νεφρικό καρκίνο υπάρχουν παρηγορικές θεραπείες, οι οποίες περιλαμβάνουν χορήγηση αντι-αγγειογενετικών παραγόντων (sunitinib, temsirolimus, bevacizumab, sorafenib).